தம்மை விட வலிமையுள்ளவரைக் எதிர்த்து வழங்கும் பகையை விட, தம்மை விட மெலியவரை எதிர்த்து பகையை வளர்ப்பதையே *பகைமாட்சி* என்று வள்ளுவர் கூறுகிறார்.

உறவினரும் துணையினரும் இல்லாமல், தன்னுடைய வலிமையுமில்லாமல் வாழும் ஒருவன், பகைவரின் வலியை எப்படி வெல்ல முடியும்? என்பது இக் குறள்.

பயமும் அறிவும் இல்லாத, பிறருடன் ஒத்துழைப்பும் இல்லாத ஒருவன் பகைவர்களால் எளிதாகப் தோற்கப்படுவார்.

கோபம் இல்லாமல் தம்மை கட்டுப்படுத்தாதவன், எப்போது வேண்டுமானாலும் எளிதாக பகைவரால் வெல்லப்படுவார்.

தர்மத்தை நோக்காமல், பிழையின் பயத்தை நினைக்காமல், நல்ல பண்பும் இல்லாமல் நடக்கும் ஒருவன், பகைவர számára சந்தோஷமாக இருக்கும்.

தன்னையும் பிறரையும் அறியாமல், கோபமும் பேராசையும் கொண்டிருப்பவன், பகைவரால் விரும்பிக்கொள்ளப்படும் வகையில் அவன் பகை விரும்பத்தக்கதாகும்.

தன்னோடு இருக்கும் போது பொருத்தமின்றி தவறான செயல்களை செய்வவன், பகையைப் பெற்று மகிழும்.

நல்ல பண்புகளும் அறிவும் இல்லாமல் குற்றங்கள் நிறைந்த ஒருவன், பகைவர்க்கு ஆதரவாகவும், உடன்பிறப்பு இல்லாமல் வெல்வதற்கும் காரணமாகும்.

அறிவும் வலியும் இல்லாத பகைவரை எதிர்பார்த்து கொண்டால், வெல்வோருக்கு அதனால் வரும் இன்பம் நீங்காதது போல இருக்கும்.

அறிவும் பண்பும் இல்லாத பகைவரை எதிர்ப்பது, சிறிய ஈடுபாட்டுக்கும் புகழை தராது; நற்பண்புள்ள பகைவரை எதிர்த்து வெற்றி பெற பற்றி யோசிக்கவேண்டும்.